Tabak werd niet alleen als genotmiddel gebruikt. Toen de eerste tabaksbladeren in Europa aankwamen onderzochten plantkundigen deze bladeren of ze gebruikt konden worden als medicijn.

De arts Nicolas Monardes uit Spanje, kweekte zelf tabak in zijn tuin. Hij schreef in zijn overzicht van ‘planten van de nieuwe wereld’ een hoofdstuk over dit nieuwe medicijn. Tabak kon op drie manieren gebruikt worden. Verwarmde groene bladeren werkten pijnstillend en helend op wonden. Gekauwde bladeren onderdrukten honger en dorst. Roken van gedroogde bladeren was goed tegen veel slijm en werkte ontspannend.

Ook Jean Nicot vond tabak een geneesmiddel. Als Frans ambassadeur in Lissabon stuurde hij rond 1560 zaden en planten naar het Franse hof, met de aanbeveling deze te gebruiken als medicijn. In Europa werd tot in de 19de eeuw een tabaksaftreksel toegediend om darmen te bedaren, maar ook om verdrinkingsslachtoffers en mensen met epilepsie weer bij te brengen.